عطر سنبل ، عطر کاج  

 "چندی پیش به مناسبت روز تولدم از یکی از دوستان کتابی هدیه گرفتم که لازم می دانم از همین جا از ایشان تشکرکنم ."

عطر سنبل ، عطر کاج ترجمه کتاب  فانی این فارسی است . این اثر یکی از کتابهای  پرفروش آمریکا دردوسال گذشته بوده است که البته اگرغیر از این بود جای شک داشت ! جدای از ایرانیان مقیم آمریکا که حس ناسیونالیستی شان آنها را تشویق به خرید این کتاب می کند ، مطمئنا غیر ایرانی ها هم وقتی با عنوان کتاب روبه رو شوند مشتاق مطالعه آن می شوند ! این کتاب درسال  2005 کاندیدای  جایزه تربر( مربوط به کتابهای طنز) وجایزه  پن آمریکا دربخش آثارخلاقه غیرتخیلی گردید و در ایران هم به چاپ یازدهم رسیده است .

نویسنده کتاب خانم فیروزه جزایری دوما ، متولد آبادان است که به دلیل ادامه تحصیل پدر مجبور! به ترک ایران ورفتن به ایالات مختلف آمریکا شده  و درآنجا مشغول به تحصیل و... شده است .

کتاب  "عطر سنبل عطر کاج " (که درتوضیح ترجمه عنوان کتاب باید بگویم عطر سنبل یادآور نوروز ایرانی  و باطبع فرهنگ ایران وعطر کاج یادآورعید کریسمس و بالطبع فرهنگ اروپایی  است و قابل تحسین است که نویسنده عنوانی به این زیبایی را به کتاب داده است  ) از عنوان نمادهای به کاربرده درعنوان کتاب می توان فهمید که نویسنده ازهردو فرهنگ درزندگی خویش برداشت هایی داشته است و هردو فرهنگ را محترم وعزیزشمرده که قابل تحسین است.کتاب فوق از 25 قسمت دنباله دار تشکیل شده و از مهاجرت وکودکی نویسنده آغاز می شود ودوره های مختلف زندگی وی را ازکودکی ، نوجوانی وازدواج و... با لحن زیبایی به تصویر می کشد .

دوره کودکی نویسنده واقعا جذاب ودوست داشتنی است وطنز بودن داستان به گیرایی آن می افزاید.

با بزرگ تر شدن نویسنده ، افکاروکلمات به کاربرده شده هم عمیق تر ومعنا دار تر می شوند . اگرچه نویسنده  ، داستان را با زیبایی تمام پیش برده ونقاط ضعف و مشکلات را به نحو زیبایی بیان نموده ودرقالب طنزحرفهای ناگفته را بیان کرده اما به عنوان یک خواننده ایرانی نکاتی برایم پیش آمد که لازم می دانم بگویم .

1- در طول داستان زندگی نویسنده ، هرکجا به خوشبختی و رفاه زندگی نویسنده می رسیم مربوط به دوران قبل ازانقلاب ایران مربوط می شود ، گرچه نویسنده درخارج ازکشورزندگی می کرده اما مثل اینکه اتفاقات ایران تاثیر خود را آنجا هم  گذاشته است !  اما هرکجا که به مشکلات  و مصائب زندگی نزدیک می شویم به دوران بعد ازپیروزی انقلاب ایران می رسیم. خوب است که نویسنده درخود ایران زندگی نمی کرده آن موقع با این همه مشکل چه می کرد ؟

2- این سوالی است که برای خودم پیش آمد و دوست دارم بدانم آیا یک زن مسلمان می تواند با فردی از دین دیگرمثلا مسیحیت  ازدواج کند؟ البته همان طور که نویسنده خود بیان کرده مسلمان غیر متعصب است مثل بیشترمردم ... (صفحه 104 پاراگراف آخر )

3 – گرچه نویسنده خواسته ایرانی بودن خود را مایه افتخاروغروربداند اما لحن و بیان کتاب به گونه ای است که درپشت این همه حس وطن دوستی ، بیگانگی و دورماندن ازفرهنگ خود احساس می شود . هرکجا که نویسنده خرده فرهنگهای خود را مورد نقد قرار داده با لحنی تاسف بارآنرا بیان کرده اما لحن طنزش این نکته را پوشانده است .  مثلا صفحه 155 پاراگراف سوم ( اما هررسمی که به یافتن شوهرمربوط می شود....) و صفحه 152 ( حتی بعد ازمراسم عروسی .... ) و  یا آنجا که خود را درمقابل شوهر فرانسوی خود می گذارد و می گوید که مردم با شنیدن اسم فرانسه به یاد خوشی ها وبا شنیدن اسم ایران به یاد تروریسم می افتند ، آیا نویسنده نمی توانست با نام ایران و حفظ ملیت خود یک فرد ایرانی را به مردم دنیا همین گونه نشان دهد مثلا درصحفه 137 پاراگراف اول وقتی زن صاحب خانه کلمه کالیفرنیا را می شنود سرحال می شود و نویسنده می گوید برای اینکه توی ذوق صاحب خانه نخورد نمی گوید ایرانی است !!!!  و مثالهایی از این قبیل .

4- کتاب بیشترمعرفی فرهنگ آمریکایی است و درمقابل قراردادن فرهنگ ایرانی با آن تا خواننده هنگام مطالعه کتاب به این مقایسه دست زند وناخواسته  بیشترنکات مثبت فرهنگ آمریکایی را ببیند و درمقابل ازفرهنگ خویش ناراضی ودلزده شود اگرچه بسیاری ازنکته ها قابل ستایش است اما آیا فرهنگ آمریکایی هیچ نقص وایرادی ندارد؟  اگرچه نویسنده درآغاز کتاب نکته ها ی ظریفی را دراین باره بیان کرده اما با پیشرفت کتاب وبزرگ شدن نویسنده می بینیم که خود نویسنده هم رنگ آمریکایی می گیرد . اگرفرصت داشتید  به وب " هزارتو" یه سر بزنید و مقاله " بیابان بی پایان آمریکا " رو مطالعه  کنید .  ای کاش نویسنده کتابی طنز گونه از حقایق آمریکا بنویسد .

5- طرح اصلی کتاب با نام اصلی آن بیشترمرا یاد معابد هندی انداخت وتداعی گر فرهنگ آسیای شرقی بود تا ایران و فرهنگ ایرانی ، طرح جلد کتاب چاپ ایران هم که  بیشترشبیه کتابهای داستان کودکان است واگر دوست عزیز من این کتاب را به من هدیه نداده بود هرگزفکرنمی کردم برای گروه سنی بزرگسال نوشته شده است .

درپایان آدرس وبلاگ نویسنده را برای شما می نویسم تا اگراطلاعات بیشتری را خواستارید به  آن مراجعه کنید وحتما کتاب را مطالعه کنید واگرنکته ای به نظرتون اومد ممنون میشم برای من هم کامنت بزارین . این هم یکی از عکس های خانم جزایری !